Hij stond bekend om zijn politieke tekeningen, cartoons, strips en erotische tekeningen. Vijf jaar na het overlijden van Peter van Straaten organiseert het Allard Pierson museum een herdenkingstentoonstelling over hem. De tentoonstelling opent vandaag.

https://www.nporadio1.nl/nieuws/cultuur-media/0b02a9d2-e0fa-4e66-ae86-f25a7fb6c2c5/een-tentoonstelling-in-het-teken-van-tekenaar-peter-van-straaten 

Een tentoonstelling in het teken van tekenaar Peter van Straaten

Van Straaten met de prent waarmee hij de Inktspotprijs in 2011 won (ANP)

“Die was ongelooflijk fel voor mijn doen”, zei hij daarover in 2014 in een afscheidsinterview in Vrij Nederland. “Ik weet niet precies waarom. De hypocrisie, denk ik. Omdat ik er die prijs mee won, kwam die tekening ook op tv. En ja, dan zijn de rapen gaar. Ik kreeg een enorme lading hatemail over me heen, en zelfs doodsbedreigingen. Dat ben ik helemaal niet gewend, ik word daar heel angstig van. In Vrij Nederland kan ik iemand als Wilders te kakken zetten zoveel ik wil, en ik hoor er nooit wat op. Maar blijkbaar waren er heel veel verontwaardigde katholieken. Op aanraden van mijn vrouw heb ik zelfs ons naambordje van de voordeur gehaald.”

Rijksmuseum ontdekt geboorte van Rembrandts Nachtwacht

Rijksmuseum ontdekt geboorte van Rembrandts Nachtwacht

Amsterdam, 8 december 2021

Schets onder De Nachtwacht ontdekt

Altijd werd aangenomen dat Rembrandt zo geniaal was dat hij op zijn Nachtwacht geen voortekening nodig had. Rechtstreeks op het doek van ruim twintig vierkante meter zou hij Frans Banning Cocq en zijn stadswacht hebben gepenseeld. Dat blijkt toch niet waar te zijn, zegt het Rijksmuseum vanochtend in een persconferentie.

Het huidige onderzoeks- en restauratieproces van het schilderij uit 1642 toont een duidelijke ondertekening waarop alle geportretteerden al hun plaats hebben gekregen. Zou Rembrandt die levensgrote schets aan zijn opdrachtgevers hebben laten zien voor hij definitief aan het schilderen sloeg? Het Rijksmuseum vertelt dat niet, wel dat ze met deze voorschets ‘de geboorte van De Nachtwacht’ hebben ontdekt. Snel gaan kijken, want komende januari wordt het doek van zijn spieraam gehaald en is daarna zo’n drie maanden niet meer te zien.

Foto: Reinier Gerritsen

Onderste lagen
De gevonden schets sluit aan bij Rembrandts spontane manier van werken om de compositie direct op het schilderij te maken. Dat de schets nu is ontdekt komt omdat het met de huidige onderzoektechnieken mogelijk is nog beter door de verflagen heen te kijken. De door Rembrandt toegepaste materialen kunnen nu minutieus worden geanalyseerd. Rembrandt gebruikte een bruine grondverf en zette de compositie op met een grof geschilderde schets in een beige verf die veel kalk bevat. Dat Rembrandt zijn voorstelling in een dergelijke verf voorbereidde is tot dusver in geen enkel ander schilderij van hem ontdekt.

Veren en speren
Rembrandt moet lang gezocht hebben naar de ideale compositie op het grote schilderij. Tientallen zogenaamde pentimenti, door de schilder zelf aangebrachte wijzigingen, werden in eerder onderzoek naar De Nachtwacht al gevonden. Dankzij het gebruik van de nieuwste visuele technieken zijn nu nog meer wijzigingen ontdekt. Naar nu blijkt bedacht Rembrandt aanvankelijk veren op de helm van schutter Claes van Cruijsbergen, maar overschilderde hij deze later weer. Bij schutter Rombout Kemp paste hij de positie van de benen aan. Dankzij de vele scans is nu een derde, eerder geschilderd been zichtbaar geworden. Ook zijn er aanwijzingen voor een extra zwaard tussen de kapitein en de luitenant en is duidelijk geworden dat Rembrandt aanvankelijk nog meer speren boven het gezelschap wilde laten uitsteken.

Beeld: Calciumkaart, gemaakt met de Macro-XRF scanner, waarbij op de bovenste helft van het schilderij de schets zichtbaar is; Rijksmuseum
Bron: eigen bericht en persbericht Rijksmuseum

POSTUUM LAWRENCE WEINER Grondlegger van de conceptuele kunst Lawrence Weiner (1942-2021) zette zich zijn leven lang af tegen de gevestigde kunst

https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/grondlegger-van-de-conceptuele-kunst-lawrence-weiner-1942-2021-zette-zich-zijn-leven-lang-af-tegen-de-gevestigde-kunst~b4fb361d/

Lawrence Weiner, mei 1971, Westerdok, Amsterdam Beeld Pieter Boersma
Lawrence Weiner, mei 1971, Westerdok, AmsterdamBeeld Pieter Boersma

De donderdag overleden kunstenaar, die afwisselend in de VS en Amsterdam leefde, werkte als autodidact sinds de jaren zestig aan een volstrekt eigenzinnig oeuvre.

Conceptuele kunst: het is en blijft een van de moeilijkst uit te leggen kunststromingen, met zijn opgetekende gedachten en cryptische woordbeelden. En toch kon je je bij wat de Amerikaan Lawrence Weiner erover zei nog veel voorstellen. Weiner, donderdag 2 december 2021 op 79-jarige leeftijd overleden, geldt als een van de grondleggers van de conceptuele kunt. Wat hij bijvoorbeeld zei over die kunstvorm? ‘Two minutes of spray paint directly on the floor’ (‘twee minuten rechtstreeks verf op de grond spuiten’). Of deze: ‘Dust + water put somewhere between the sky and the earth’ (‘stof en water ergens tussen hemel en aarde neergedaald’). Ja, dan zie je toch een plas verf op de grond of een ansichtkaart van een rommelig vergezicht met brede horizon.

De Amerikaanse peetvader van de conceptuele kunst sleet zijn leven deels in de Verenigde Staten en deels op een Amsterdamse woonboot, waar je hem met zijn karakteristieke Vader Abraham-baard geregeld op het dek kon zien staan.

Opvallend kenmerk van zijn oeuvre, dat hij gestaag vanaf de jaren zestig uitbouwde, is hoe hij zijn poëtische woorden en zinnen in zorgvuldig en kleurig gekalligrafeerde letters op vele muren aanbracht, in het museum of daarbuiten, zoals op het Amsterdamse Spui. Je herkent ze aan het zwierige handschrift of de juist statische hoofdletters, in de Van Doesburg-kleuren rood, blauw, groen en geel, geschilderd of gegoten in brons en voorzien van alle leestekens die de westerse taal rijk is.

Met zijn bentgenoten Joseph Kosuth, John Baldessari en Sol LeWitt behoorde Weiner na 1967 tot de kern van het Amerikaanse conceptualisme dat wilde afrekenen met de beeldende kunst die alleen maar op objecten en uiterlijk vertoon was gebaseerd. Of op de sterrenstatus van de romantische schilder en beeldhouwer die de meest individuele uiting van zijn meest individuele gevoel wilde uitdragen.

Zelf was Weiner in het geheel niet als kunstenaar opgeleid. Toen hij een raadselachtig werk van de beeldhouwer Alberto Giacometti zag meende hij wel: ‘Als hij dat kan doen en het belandt in een museum, dan is alles mogelijk.’ Hij verhuisde van zijn geboortestad New York naar Californië, begon ‘slechte abstract expressionistische schilderijen’ te maken en ondervond dat een afgebroken werk van hem toch voor de nodige gespreksstof aanleiding bleef geven. Het moet de aanleiding zijn geweest voor de basisregels die Weiner in 1968 voor de nieuwe stroming opstelde: ‘1. The artist may construct the piece. 2. The piece may be fabricated. 3. The piece need not be built.’

Weiner en consorten waren, passend in een tijd van deconstructivisme en ontluikende taalstudies, meer geïnteresseerd in het mechanisme hoe beelden en woorden ontstaan, hoe ze hun betekenis krijgen en hoe ze het ‘systeem’ erachter konden manipuleren. Een van die systemen die de kunstenaars wilden veranderen was het kapitalistische: door kunst te ont-materialiseren zou het geen speelbal meer zijn van speculatie en handel – ook een typische jaren-zestiggedachte.

Lawrence Weiner, mei 1971, Westerdok, Amsterdam Beeld Pieter Boersma
Lawrence Weiner, mei 1971, Westerdok, AmsterdamBeeld Pieter Boersma

Neemt niet weg dat elk zichzelf serieus nemend museum voor moderne kunst en iedere kunststad tegenwoordig een ‘Weiner’ heeft aangekocht. Soms raadselachtig, soms de verbeelding prikkelend, soms als een abstracte gedachtenoefening, soms als een uiterst concrete aanwijzing.

Mijn favoriet: As far as the eye can see, de eenvoudige aanbeveling om de ogen eens flink uit te wrijven voor alles wat er maar aan kunst en maatschappelijk belang is te zien. Maar het gedenkwaardigste exemplaar is de tekst Smashed to pieces (in the still of the night), die Weiner in zowel het Engels als het Duits liet aanbrengen op een gewezen nazi-toren voor luchtdoelgeschut in Wenen; woorden die refereren aan de verschrikkingen van de Kristallnacht in 1938.

Frans Hals museum Haarlem THUIS BIJ JORDAENS 15 OKTOBER 2021 T/M 30 JANUARI 2022

http://franshalsmuseum.nl/jordaens

Het Frans Hals Museum presenteert in samenwerking met The Phoebus Foundation de tentoonstelling Thuis bij Jordaens: de eerste monografische tentoonstelling van de zeventiende-eeuwse Antwerpse meester Jacob Jordaens in Nederland.

Zoals de Noordelijke Nederlanden Frans Hals, Rembrandt en Vermeer hebben, zo kennen de Zuidelijke Nederlanden hun eigen Grote Drie: Jordaens, Rubens en Van Dyck. Net als zijn tijdgenoot Frans Hals, schilderde Jordaens met grote zwier, menselijkheid en eigenzinnigheid. Ontdek meer over Jordaens en laat je verrassen door de verhalen achter zijn vernuftige en soms geestige schilderijen. De hedendaagse reconstructie van Jordaens’ pronkkamer met de recent gerestaureerde, originele deur- en plafondstukken, maakt de tentoonstelling tot een unieke ervaring. Behalve op hun oorspronkelijke plek in het huis van Jordaens zijn deze werken nooit eerder samen getoond.

Stap binnen in Jordaens’ pronkkamer
Jordaens maakte tot op hoge leeftijd historiestukken, portretten en genrevoorstellingen. Zijn naaste familie was daarbij vaak een inspiratiebron en zijn woonhuis een showroom. Zijn ontvangstkamer – waar hij rijke klanten ontving – was op spectaculaire wijze gedecoreerd met werk van eigen hand. Zelfs de deuren en het plafond waren geheel beschilderd. Onlangs zijn de overgebleven schilderijen van de ontvangstkamer volledig gerestaureerd en nu zijn ze voor het eerst weer allemaal bij elkaar te zien. Speciaal voor deze tentoonstelling is in het Frans Hals Museum namelijk een hedendaagse reconstructie gemaakt van die ontvangstkamer waarin je de gerestaureerde deur- en plafondstukken op een bijzondere manier kunt bekijken. Door de spiegelvloer word je letterlijk omgeven door de schilderingen en kun je ervaren hoe de pronkkamer eruit moet hebben gezien. Hierdoor waan je je even ‘thuis bij Jordaens’, tussen werken zoals Jordaens ze bedoeld had.

Kapitalen verdienen met cryptokunst maar velen gaan hun geld verliezen

https://fd.nl/financiele-markten/1419935/kapitalen-verdienen-met-cryptokunst-maar-velen-gaan-hun-geld-verliezen-mbl1ca4N73wE

Een bezoeker van de digitale-kunstbeurs in Hongkong fotografeert een kunstinstallatie. Handelaren denken dat NFT's kunnen uitgroeien tot meer dan een speculatiemiddel en dat digitale kunst ook in virtuele huizen wordt 'opgehangen'.

Speculanten verdienen sinds kort tonnen met het doorverkopen van digitale kunst. Het heeft de trekken van een piramidespel: prijzen gaan meermaals over de kop doordat constant nieuwe handelaren instappen die óók snel rijk willen worden. ‘Het kan in een vlaag weggaan, maar niet zolang er geld ingepompt blijft worden.’